Van 5 tot en met 24 september wordt in Madrid het Generale Kapittel van de Missionarissen van het Heilig Hart gehouden. Van de derde week geeft Ben Verberne verslag.
De derde en laatste week van het Kapittel begon met een vrij weekend. Dat was ook wel nodig. Het zijn intensieve dagen en bovendien probeer je attent en alert te zijn naar elkaar in de diverse talen. Dan is het fijn om je duffe geest even op iets anders te richten.
Vrije dag
Een verdeeld Nederland: Ton ging naar Madrid, Ben naar Toledo en Jan Jetse bleef thuis. Toledo is prachtig! Een oude stad in een bocht van de Taag, waar nog steeds veel van de rijke historie te zien is: de synagogen, het El Greco Museum, historische gebouwen, de Kathedraal en … er zijn ook terrasjes…! Het was bovendien prachtig weer en we hadden de tijd van 11 tot 6 uur ‘s avonds. Eenmaal weer thuis, stak er een stevige wind op. De temperatuur in de derde kapittelweek was dan ook aangenamer dan in de weken daarvoor.
Weer aan het werk!
We begonnen met twee dagen over seksueel misbruik. Deze workshop werd gegeven door Mevrouw Monica Applewhite. Voor de Verenigde Staten is zij de adviseur van de Bisschoppenconferentie en van een aantal religieuze congregaties, waaronder MSC. Ook de Australische MSC-provincie heeft onder haar leiding orde op zaken gesteld en het was goed van haar ervaring te kunnen profiteren. De eerste dag stonden de slachtoffers in het centrum van de aandacht. We bespraken de oorzaken, gevolgen en impact van seksueel misbruik op het leven van slachtoffers, pastorale zorg aan slachtoffers, hoe met zorg te reageren wanneer er meldingen of klachten binnenkomen. We bespraken welke stappen wij hebben gezet in onze Provincies en in de Congregatie als geheel.
Op de tweede dag stonden de daders van misbruik in het centrum van de aandacht: Vanwaar hun gedrag? Hoe dit te verstaan? Maar ook: de zorg voor daders, supervisie en begeleiding en maatregels om misbruik te signaleren en waar mogelijk te voorkomen. En tenslotte opnieuw: Welke stappen hebben we ondernomen als Provincie en als Congregatie en welke moeten we nog zetten? Uit de discussies bleek dat waar deze problematiek al langer openbaar is (Australië en de Verenigde Staten) deze zaken tot een uitgewerkt en systematisch antwoord hebben geleid. De Noord-Europese landen zijn daarheen op weg. In een aantal van de 55 landen waar wij aanwezig zijn, is seksueel misbruik nog nauwelijks bespreekbaar, laat staan dat er beleid geformuleerd is en dat er formeel actie wordt ondernomen om misbruik te voorkomen. Àls het al ter sprake komt, dan wordt de schuld nog al te vaak afgewenteld op het slachtoffer en gaat de dader vrijuit. Het was duidelijk dat hier voor alle Provincies en voor onze Congregatie als geheel nog werk te verrichten is. Aan het einde van deze tweedaagse workshop besloten we een gedragscode op te stellen en daarnaast een gezamenlijke verklaring om onze plaats inzake seksueel misbruik te bepalen.
Nieuwe Generale Raad
Op 21 september stelde de Generale Overste zijn raadsleden voor. Overwegingen die meespeelden bij zijn keuze waren: de bestuursleden moeten leiding kunnen geven wat betreft de centrale aandachtsvelden, nl. opleiding en de diverse vormen van missie en pastoraat; verwacht wordt dat zij een substantiële bijdrage leveren op het gebied van herstructurering van onze huidige vormen van commitment. Tenslotte moeten ze kunnen samenwerken als een team. Zoals de Constituties voorschrijven, werd ieder raadslid afzonderlijk goedgekeurd. Allen haalden zij een ruime meerderheid. De uitkomst was aldus:
Rafael Rodriguez (provinciaal van de Dominicaanse Republiek);- F.X. Wahyudi (generaal raadslid, tevens kerkjurist);
- Carl Tranter (vice-provinciaal van de Ierse Provincie);
- Chris McPhee (novicemeester in de Australische Provincie);
Mark gaf aan dat hij in de toekomst zo nodig ook niet-raadsleden wil betrekken bij het bestuur.
Meer intensieve internationale samenwerking
Of het nu gaat over opleiding, zending, media en communicatie, of over gerechtigheid, vrede en heelheid van de schepping, en over samenwerking met leken, steeds blijkt dat we op veel terreinen al samenwerken. Dit zal in de toekomst worden voortgezet en uitgebouwd. Internationale samenwerking is één van de ‘krachtlijnen’ die steeds terugkwam in dit kapittel. Om die samenwerking mogelijk te maken, is het belangrijk reeds bestaande regionale verbanden te versterken: PEC (Europa), CA-MSC (de beide Amerika’s) en APIA (Azië, Australië en de Pacific regio). Ik geloof dat dit kapittel ons heeft geholpen verder weg te groeien van wat we veelal waren: van ‘een federatie van provincies’ met daarboven een algemeen bestuur naar een gemeenschap van provincies en regio’s die, geïnspireerd door een gemeenschappelijke spiritualiteit en missie en ondersteund door een gemeenschappelijk bestuur, hun wereldwijde zending concreet vorm geven. Wat betreft opleiding en de Basiliek in Issoudun zal het generaal bestuur in de toekomst een sterker coördinerende rol spelen. Het zou een ramp zijn, zo werd gezegd, als provincies – juist wanneer ze ouder worden – zich afsluiten en het zicht op de gezamenlijke en wereldwijde dimensie van ons leven uit het oog verliezen.
Herstructurering
Een tweede steeds terugkerende krachtlijn is die van herstructurering. Daarvan zei het kapittel: herstructurering is nodig niet alleen uit pragmatische overweging. Herstructurering begint bij onszelf, bij een voortdurende en persoonlijke ‘bekering’ tot trouw aan ons charisma en onze roeping als MSC. Het Kapittel vroeg het nieuwe Generaal Bestuur de herstructurering die al op zoveel terreinen gaande is, te blijven ondersteunen en binnen onze Congregatie nieuwe structuren te ontwikkelen die een integratie van leven en zending, meer samenwerking en onderlinge hulp en communicatie tussen de provincies en regio’s mogelijk maken en in de hand werken. Dit alles zal ook zichtbaar moeten worden in de samenwerking binnen het generaal bestuur.
Er werd een klemmende oproep gedaan om opnieuw te bekijken in hoever de feitelijke invulling van onze zending beantwoordt aan wat vandaag in onze samenleving het meest nodig is. Voorafgaand aan het aannemen van nieuwe werkvelden zal meer gelet worden of wij in staat zijn met mankracht en middelen ons commitment waar te maken.
Losse eindjes
In de laatste week van een Generaal Kapittel moeten er altijd nog veel zaken afgewerkt worden: eerder genomen beslissingen worden officieel in stemming gebracht, teksten worden bijgesteld en goedgekeurd, er worden afspraken gemaakt voor bijeenkomsten in de nabije toekomst en er worden agenda’s getrokken.
De Juridische Commissie van het kapittel had voor ons drie voorstellen bij elkaar gezet om in de toekomst te komen tot een meer evenredige verdeling van afgevaardigden naar het Generaal Kapittel.
22 September werd het kapittel officieel afgesloten met een Eucharistieviering in de MSC-parochie van O.L.Vrouw van het H.Hart in Madrid. In een sfeer van onderlinge welwillendheid hebben we deze weken gesproken over wie we willen zijn in de samenleving van vandaag en morgen. Daarbij keken we kritisch naar onze beperkingen, maar ook naar de nieuwe mogelijkheden die zich voordoen. Vandaag toont zich in onze Congregatie een rijke verscheidenheid, te midden waarvan we zoeken naar wegen om met een nieuwe inzet te werken aan een missie wereldwijd.
Ben Verberne msc
