|
|
|
Pater Guus van
den Broek (66)
* 18.07.1939,
Tilburg NL
♥ 21.09.1960,
pw
16.07.1966
†
6.11.2005, Juiz de Fora, Brazilië
Overweging Gedachtenisviering Guus
van den Broek.
Door
Pater P.van Mensvoort msc missieprocurator
Op zaterdag 17 december 2005
Het is 65
jaar geleden dat ik Guus voor het eerst gezien heb we woonden
tenslotte in dezelfde straat maar ik was
telkens weg als hij kwam: lagere school, apostolische school hier
in het missiehuis en toen hij priestergewijd werd was ik in de missie.
Pas de
laatste jaren leerde ik hem kennen vanwege zijn betrokkenheid bij
gerechtigheid en vrede en heelheid van de schepping.
Vanuit
Brazilië stuurde hij mooie folders met heldere tekeningen die hij
gebruikte voor de mensen van zijn parochie en voor zijn cursussen aan
pastorale assistenten.
Vorig jaar
tijdens zijn vakantie heb ik voor het eerst verschillende keren
wat langer met hem gepraat.
Het is duidelijk dat Guus een ontwikkeling doorgemaakt heeft in de 39
jaar dat hij als priester werkte. Was hij in de eerste jaren de pastoor
die zich inzette voor het zielenheil van zijn mensen. Al vrij snel kwam
daarbij de aandacht voor het materiele welzijn van de mensen. De armen
mogen niet arm blijven, met name mogen de armen niet onrechtvaardig
behandeld worden, dan komt hij in opstand.
De profeet
Amos kwam uit het Noorden als vreemdeling naar het zuiden
en hij maakte de rijken van Judea verwijten over hun
onrechtvaardige
gedrag tegenover de armen en de zwakken.
Hij zegt
namens God: Ik walg van jullie brandoffers, bespaar me jullie
psalmgezang. Gerechtigheid wil ik. Laat het recht zegevieren.
Het werd hem
niet in dank afgenomen door die rijken. Zij keerden zich tegen hem.
Zo kwam Guus
als vreemdeling in Brazilië, hij zette zich af tegen het systeem
van de rijken en probeerde de mensen bewust te maken.
Zij hoefden
zich niet te laten uitbuiten. Zij mochten – ja moesten – zich
verzetten. Hij kwam onherroepelijk op voor de mensen die aan hem waren
toe vertrouwd. Het werd hem niet in dank afgenomen door de
rijken. Hij werd bestempeld als oproerkraaier.
Zijn ideaal
was om na zijn vakantie vanuit het seminarie zich helemaal in te
zetten voor de bewustwording van pastorale werkers en hen handreiking
te geven om sterk te staan in de strijd tegen de grootgrondbezitters
die de arme boeren dikwijls hun eigen grond afnamen en hen verder
als arbeiders uitbuitten. En om de armen te kunnen helpen zich te
weren…
Het was een
tegenvaller dat de pastoor van de parochie daar onverwacht uitviel en
dat hij ook de verantwoording voor de parochie kreeg.
Toch heeft
hij die taak weer heel bewust op zich genomen,
Want zijn
inzet voor gerechtigheid en vrede, zijn strijd voor de armen en de
zwakken, heeft hij nooit losgekoppeld van zijn opdracht om de naam van
God bekend te maken aan de mensen en de mensen de evangelische
boodschap door te geven: hoewel in de loop van de jaren het bij
Guus wel ontwikkelde van aandacht voor kerkelijke regelgeving
naar aandacht voor evangelische beleving.
Onverwacht
snel heeft hij de finish bereikt, de goede strijd gestreden tot het
einde toe. Gestorven in het harnas, zoals we dat plegen te noemen.
We spreken in
deze viering duidelijk onze overtuiging uit dat het voor Guus
hiermee niet is afgelopen.
Hij heeft de
overstap gemaakt, hij is ons voor gegaan.
Waar naar
toe?? We gebruiken namen als: hemel, overkant, eeuwig leven –
zonder verder aan te kunnen geven wat dat inhoudt.
We gaan er
vanuit dat het goed is voor hem en voor ons straks.
“Zalig zij
die hongeren en dorsten naar Gerechtigheid”
Het zij zo.
EEN BRIEF OVER DE
AFSCHEIDSVIERING VAN GUUS VAN DEN BROEK
dinsdag 8 november 2005
De
uitvaartmis vond plaats op 7 november om drie uur 's middags. Op die
dag was op het seminarie het officiële bezoek van de bisschop
gepland, Visita Pastoral geheten. Guusje had deze dag geprogrammeerd,
nog voor zijn operatie. Vandaar dat de bisschop van Juiz de Fora
aanwezig was en ook bijna alle priesters van het dekenaat. Guusje is
nog nooit zo stil geweest op een bijeenkomst van de clerus. De bisschop
ging voor in de dienst met zo'n dertig priesters naast hem en nog eens
het zelfde aantal zat in de kerk tussen de mensen in. Aan het altaar in
de kapel was er geen plaats voor. Ik schat dat er zo'n driehonderd
mensen aanwezig waren. Je staat er versteld van hoeveel mensen er tijd
kunnen vrij maken om bij het afscheid aanwezig te zijn. Velen wisten
het pas op de dag zelf.
Vanuit
alle parochies waar Guusje werkte waren er parochianen aanwezig. Een
teken van grote waardering voor al zijn werk. De bisschop sprak over
Guusje als een ijverig priester. Daarna sprak Pater Atila, de
provinciaal. Hij benadrukte de toewijding van Guusje vooral in zijn
cursussen. Pater Gilberto, de rector van het seminarie, sprak over zijn
korte periode in het ziekenhuis. Zelf bracht ik naar voren hoe Guusje
zijn situatie zag voor de operatie: Het zijn drie momenten, net als bij
een sprong. Eerst neem je een aanloop, dat zet je af, precies op de
balk, om zover mogelijk terecht te komen en dan ga je verder. "Ik ben
er klaar voor. De aanloop heb ik genomen", zei Guusje vlak voor zijn
operatie, "Nu moet ik de sprong maken..." De derde fase heeft hij niet
meer mogen beleven. Het is de verste sprong van zijn leven geweest.
Maar als hij op zijn benen terecht gekomen was, had hij nog zoveel te
doen gehad. Broeder Anderson nam het woord en sprak over zijn inzet
voor gerechtigheid en rechtvaardigheid. Daarvoor ging hij naar de
Dominicaanse Republiek. Dat heeft hem goed gedaan, voegde Pater Jos
Turkenburg er aan toe, ook al heeft het zware eten van dat land het
proces versneld. Hij ontdekte bloed in zijn ontlasting... "Zal ik me
wel laten opereren?", zei Guusje tegen me, ik heb me nog nooit zo goed
gevoeld." Hij had geen pijn. Het onderzoek wees echter uit dat een
operatie hard nodig was, want zoals de dokter het uitdrukte, het was
een rijpe kanker...
De
mis werd gezongen door de seminaristen van het seminarie. Een
eenvoudige viering; de bisschop hield zich precies aan het ritueel.
Duurde ongeveer een uur. "De doxologie mogen jullie niet meebidden",
kondigde de bisschop aan, "alleen de priesters mogen dat." Ik hoorde
Guusje al mompelen!! Gelukkig weten de meeste mensen niet wat een
doxologie is en dus bad iedereen rustig met de bisschop mee op het
einde van de oração eucarística. Daarna trokken we
samen naar het kerkhof, zo'n 300 meter van de kapel. Daar hebben we hem
begraven naast Jules Grooten. Hier wordt in het bijzijn van iedereen
het graf dicht gemaakt. Het is hard te zien en te horen hoe de klei op
de kist valt. Dan voel je dat het een afscheid is voor altijd. Daarna
bedolven we hem met de bloemen die van verschillende kanten aangereikt
werden: een blijk van medeleven, dankbaarheid voor deze kleine,
ijverige missionaris die zijn geluk vond in dicht bij de mensen te
staan, vooral de minder bedeelden en hun rechten te verdedigen. Paz e
justiça para todos!!
De
meesten vertrokken meteen na de plechtigheid. Ieder naar zijn werk, het
leven gaat door. Er blijft een leegte achter: Guusje zullen we erg
missen.
Herman
Vernooij msc
|
|
|
|
